Tanımadığımız tanış – SU

Bu vaxta qədər çoxumuz elə hesab etmişik sudan daha sadə və daha çox tədqiq olunmuş heç nə yoxdur. Təbiətdə suyun 3 halına rast gəlinir – maye, qaz, bərk. Formulu isə H2O. Bu qədər sadə. Bilmədiyimiz, görmədiyimiz tərəfləri isə çox mürəkkəb. Alimlər, tədqiqatçılar suyun görünməyən tərəflərini araşdırmış, onu dərindən tədqiq etmiş və ağlagəlməz nəticələr əldə etmişlər.

Bütün dünyada sudan daha yumşaq və asanlıqla şəklini dəyişən heç nə yoxdur. Lakin o həm də sərt  və bərkdir. Beş min il bundan öncə çin filosofu Lao Tszi su barədə yazmışdı:

“Təsir altına düşən möhkəmə, yumşaq sərtə qalib gəlir. Hamı bunu bilir, lakin heç kim onun kimi ola bilmir.”

Insan orqanizmi həm sudan, həm də bərk maddələrdən təşkil olunsa da, maye daha çox faiz təşkil edir. Fizioloqların dediyinə görə su orqanizmin ən vacib elementidir. Insan bədənindəki suyun faiz göstəricisi aşağıdakı kimi müəyyənləşdirilmişdir:

(more…)

10 yaşlı istək

Bu gün əlimə 2007-ci il sentyabr ayının 17-də yazdığım bir yazı keçdi. 4 ildən sonra həmin yazının davamına indiki düşüncələrimi də əlavə edərək böyük məmnuniyyətlə bu gün yayımlamağı qərara aldım.

“17 sentyabr. Bütün şagirdlər, tələbələr təhsil aldıqları ocaqlara tələsir. Hamının üzündə sevinc, öz yoldaşları, sevimli müəllimləri ilə yenidən görüşmək həvəsi. Ancaq mən… :(( Son 15 ildə mənim üçün yad olan bir hal. Evdə oturmuşam və bu sətirləri yazıram. Çünki məni gözləyən bir məktəb və ya universitet yoxdur. Artıq hamısı keçib- qurtarıb. Birinci sinfə getməyimi xatırlayıram. Cəmi 6 yaşım var idi. Amma necə də fərəhli, sevincli idim, dərs öyrənəcəyim, məktəbə gedəcəyim günləri həvəslə gözləyirdim (Nə tez keçdi o günlər)… Anam mənə ağ köynəyi geyindirib, arxadan düymələri bağlayanda yuxulu da olsam, ürəyim elə bil yerindən çıxırdı. Hələ birinci sinif son zəngimdə Tamilla müəllimə (1993-cü ildə, 286 N-li məktəbdə direktor müavini idi :)) ) Solmaz güllərindən ibarət buketimi məndən aldı ki, gedim uşaqlarla rəqs edim. Sonra isə buketim birdəfəlik yoxa çıxdı. Mən də hədiyyəsiz qaldım. Axı ənənə var idi ki, mən 11-ci sinfi bitirə birinə gül verməli, o isə əvəzində mənə nəsə hədiyyə verməli idi. Yadımdadı, o vaxt evə əliboş gələndə yaman pərt olmuşdum.

(more…)

Mən də ailə istəyirəm

Özümü xatırlayandan burdayam. Ata-anam tərbiyəçi və müəllimlərimiz, bacı-qardaşlarım isə mənimlə bir yerdə böyüyən, atılmış uşaqlardır. Onların nəzərində biz hamımız burda eyniyik. Hər gün eyni vaxtda dərsə gedir, eyni vaxtda yemək yeyir, eyni vaxtda yatmağa gedirik. Yemək paylarımız da tən, eyni bölünür. Kiməsə artıq və ya əskik heç nə verilmir.

Valideyn himayəsindən məhrum edilmiş uşaqların böyük əksəriyyəti internat məktəbləri, internat tipli müəssisələr və uşaq evlərinə yerləşdirilib. Bu cür müəssisələrin əksəriyyəti Bakı şəhərində, bəziləri isə ölkənin müxtəlif rayonlarında fəaliyyət göstərir. Rəsmi məlumata əsasən, 2010-cu ildə 3860 uşaq dövlət uşaq müəssisələrində təlim-tərbiyə alır və yaşayır. Yetimlərin böyük əksəriyyətinin internat müəssisələrinə yerləşdirilməsinin başlıca səbəbi yoxsulluq nəticəsində ailələrin dağılması və ya desinteqrasiyası olmuşdur. İnternat müəssisələrinə yerləşdirilmiş uşaqlar tək valideynli ailələrdən olan uşaqlar və ya hər iki valideyni olmayan uşaqlardır. Əlilliyi olan digər qism uşaqlar da xüsusi internat müəssisələrində yerləşdirilib. Hal-hazırda valideyn himayəsindən məhrum edilmiş və ya çətinliyə düşmüş uşaqların dövlət uşaq müəssisələrinə yerləşdirilməsi problem həllində hələ də aparıcı rol oynayır.


Bəzi uşaqların hərdən bir ata və ya anası yanlarına gəlir, hətta olur ki, bir neçə günlük aparıb yanlarında da saxlayırlar. Məndə amma heç zaman belə bir hadisə baş verməyib. Bayramlarda olur ki, müxtəlif insanlar, yaxud da təşkilatlar bizim yanımıza gəlir, hədiyyələr gətirirlər. Kənardan kiminsə bizimlə maraqlandığını görəndə heç olmasa bir günlük də olsa düşünürəm ki, kiməsə lazımam.

(more…)

Dağlarda internet döyüşü

Təmiz hava, göz işlədikcə üfüqlərə qədər uzanan yaşıllıqlar, bir tərəfi sıldırım, digər tərəfi qalın meşəlikli başı buludları yarıb keçən uca dağlar… Azərbaycanımın təbiəti olduqca gözəldir. Belə yerlərdə çox az – 3 ya 4 dəfə olmuşam. Hər dəfə də bu səyahətlər ən çox üç günümü əhatə edib. Ona görə də hətta bu gözəl diyarlarda olanda belə özümü yuxudakı kimi və ya oturub gözəl bir filmə və yaxud da şəkilə baxdığım kimi hiss edirəm. Əyilib yerdəki otlara, ağaclara, axan çaya toxunuram, təravətli havanı dərindən içimə çəkirəm ki, bunların real olduğu duyğusunu yaşayım. Belə səfərlərim az olsa da həmişə çox gözəl təəssüratlarla xatirimə həkk olunur. Çünki belə yerlərdə demək olar ki, yaşadığım gündəlik həyatdan, fikirlərdən, problemlərdən tamamilə təcrid olub, ancaq Allahın bizə bəxş etdiyi bu gözəlliklərin seyrinə dalır, necə deyərlər Carpe Diem – anı tutmağa, həmin anla yaşamağa çalışıram.

(more…)

Getmək

Hərdən getmək istəyirəm. Sadəcə getmək və buraları tərk etmək. Bütün tanışlardan, qohumlardan, dostlardan uzaq olan bir yerə. Sahilsiz dənizə açılmış yelkənli bir qayıq kimi hara, niyə getdiyini, nəyi və ya kimi axtardığını anlamadan getmək… Dolu bir həyatın boşluğunu yaşayarkən, anlaşılmaz bir boşluqda doluluq tapmaq üçün getmək.. İçimdəki boşluqları o boş olan diyarda buraxıb, geri, dolu dünyama boşluqdan doluluqlar yığıb gətirmək. Kimin üçün dəyərliyəm, kim mənim yoxluğumu hiss edəcək, kimin üçün yerim dolacaq, kimin üçün boş qalacaq?! Getmək istəyirəm, geri qayıtdıqda yerimin boş qaldığı kimsələrin yanına qayıdım. Onlara dəyərimi hiss etdirim, onların dəyərini hiss edim. Amma xəyal qırıqlığından qorxuram. “Təhminə” filmində Zaurun yeni həyata başlamaq arzusuyla Türkiyəyə səyahətindən sonra, İstambulda dənizin kənarında dayanıb “Bu da İstambul. Nə olsun ki?” dediyi ifadəni yaşamaqdan qorxuram.

Tək qaldım, könlümdə xatirələrlə

İtirdim özümü səni tapanda

Səni də itirdim, amma nə fayda?!

Özümü tapmadım, hər yerdə sənsən,

Yoxluqda, varlıqda, mənlikdə sənsən.

Səni itirsəm də, yenə də yoxam,

Yenə də hər yerdə, hər yanda sənsən…

(c) Samira Haşımzadə