Abbas Mirzə və Azərbaycan

image descriptionAzərbaycanın Gülüstan (1813) və Türkmənçay (1828) müqavilələrində başına gətirilənlər məktəb kitablarında olanlarla bitib qurtarmır. Günümüzə qədər bizim üçün tariximizi saxta şəkildə təqdim edən tarix kitablarında öyrədilir ki, Azərbaycan Gülüstan və Türkmənçay müqavilələri nəticəsində İran və Rusiya arasında iki yerə parçalanmışdır.  Həqiqət isə fərqli idi. Həmin dövrdə İran adında dövlət olmayıb, İran və Rusiya arasında parçalanma deyə bir hadisə də olmayıb. Sərhədləri Fars körfəzindən düz Dərbəndə, Tiflisdən, Qara dənizdən Əfqanlara qədər uzanan (yəni indiki Cənubi Qafqaz və İranın ərazisi tam daxil olmaqla) Qacariyyə adlı bir dövlət olub. Lakin elə bir dövr gəlir ki, ingilislər cənubdan müsəlman torpaqlarını işğal edərək güclənir, ruslar da şimaldan müsəlman torpaqlarını işğal edə-edə üstümüzə gəlir. Qacariyyə şahzadəsi tərtəmiz türk soylu Abbas Mirzə var qüvvəsi ilə ruslara qarşı müharibə etsə də, məğlub olaraq torpaqların bir hissəsini itirir, bununla da Dərbənd də daxil olmaqla indiki Cənubi Qafqaz ərazisi Rusiya tərəfindən işğal olunur.

Qeyd etməliyəm ki, kitabın müəllifi Əminə Pakrəvanın atası Həsənxan və həyat yoldaşı Qacarların diplomatı olub və Əminə xanım Qacar dövləti haqqında bir neçə kitabın müəllifidir. Zənnimcə bu kitab elə də qədim olmayan tariximizin öyrənilməsində yaxşı bələdçi rolunu oynaya bilər.

Kitabın PDF versiyasını aşağıdakı linkdən yükləyib oxuya bilərsiniz:

Abbas Mirzə və Azərbaycan

(c) Samirə Haşımzadə

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *